Japan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

日本(国)
Nippon(koku) / Nihon(koku)

	Keizerlijk Zegel
(Details)

Basisgegevens

Regeringsvorm Parlementaire monarchie (Keizerrijk)

Religie Shintoïsme, boeddhisme

Oppervlakte 377.873 km² ^[1] (0,8% water)

Inwoners 127.767.994 (2005)^[2]
127.078.679 (2009)^[3] (336,3/km² (2009))

Overige

Volkslied

Kimi Ga Yo

Munteenheid Yen (JPY)

UTC +9

Nationale feestdag zie Japanse feestdag

Web | Code | Tel. .jp | JPN | 81

Topografie

Portaal

Japan

Portaal

Landen & Volken

Typisch voorbeeld van Japanse eenvoud en esthetiek: een papieren parasol

Sushi is een populair gerecht in Japan

Japan (Japans: 日本 Nippon, Nihon; letterlijke betekenis: oorsprong van de zon; 大和　Yamato is de naam voor het oude Japan) is een eilandstaat ten oosten van het Aziatische continent. Het land wordt gevormd door 6.852 eilanden in de Grote Oceaan.^[4] De grootste eilanden zijn Hokkaido, Honshu, Shikoku en Kyushu, die samen 97% van de totale oppervlakte van Japan beslaan.

De de facto hoofdstad en grootste stad van Japan is Tokio. De omringende agglomeratie Groot-Tokio is met meer dan 30 miljoen inwoners de grootste metropool ter wereld. Het gehele land telt 127.078.679 (2009) inwoners. Het land is een constitutionele parlementaire monarchie, waarbij de wetgevende macht in handen is van de Kokkai, het parlement. Japan is een van de grootste economieën ter wereld en lid van grote organisaties als de VN en de G8.

Etymologie

Voor 'Japan' zijn in het Japans tegenwoordig twee namen in gebruik:

日本 (にほん) Nihon
日本 (にっぽん) Nippon

De twee woorden zijn inhoudelijk identiek maar worden slechts anders uitgesproken. Over het algemeen beschouwt men Nippon als een officiële term. Op deze manier komt hij bijvoorbeeld voor op postzegels, bij sportevenementen en in de naam Nippon Ginkou (Bank of Japan / De Japanse Bank). Voor normaal gebruik heeft echter Nihon de voorkeur. Bijvoorbeeld 日本人　nihon-jin "Japanner" 日本語　nihon-go "de Japanse taal". Hiernaast vindt men vaak het woord 和 'wa', dat afstamt van 大和 Yamato, waarmee Japan bedoeld wordt. Bijvoorbeeld: 和風 (wafū) Japanse stijl, 和食 (washoku) Japanse gerechten, 和英 (waei) Japans-Engels (bijv. in woordenboek).

In het eerste deel van de Chinese Tang-dynastie verzonnen Japanse geleerden die Chinees hadden gestudeerd, een nieuwe naam voor hun land. Ze gebruikten de Chinese uitdrukking voor "oorsprong van de zon, zonsopgang", omdat Japan ten oosten van China ligt. In het Chinees van die tijd (Midden-Chinees), was de uitdrukking nzyet-pwun. Hieraan voegden de geleerden het Chinese achtervoegsel kwuk (land) toe, hetgeen leidde tot de samenstelling nzyet-pwun-kwuk (zonsopkomstland, land van de rijzende zon). De medeklinkers in het woord waren niet uitspreekbaar in Oud-Japans, zodat de term werd de vereenvoudigd tot Nip-pon-gu of Ni-pon-gu. De laatstgenoemde veranderde door regelmatige verandering in Ni-hon-gu. De vormen Nippon en Nihon van vandaag zijn hetzelfde als dit, minus het "land"-achtervoegsel. In het Mandarijn, één van de vormen van Chinees die zich uit het Midden-Chinees ontwikkelden, evolueerde de uitdrukking tot Ra-ban-gua, een vroege vorm die door Marco Polo als Chipangu werd geregistreerd. Het vroege Mandarijnse woord werd Japang, dat door Portugese handelaren in de 16e eeuw werd gehoord. Deze handelaren kunnen degenen zijn geweest die het woord naar Europa hebben gebracht. Het huidige Japan werd voor het eerst geregistreerd in 1577.

Geschiedenis

Zie Geschiedenis van Japan voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Traditionele Japanse legendes stellen dat Japan in de 7e eeuw v. Chr. opgericht is door de voorouderlijke Keizer Jimmu. Gedurende de 5e en 6e eeuw, werden het Chinese schrijfsysteem en Boeddhisme geïntroduceerd, waarmee een lange periode van Chinese culturele invloed begon. De keizers waren in naam de heersers maar de eigenlijke macht was gewoonlijk in het bezit van machtige hofnobelen, regenten of shoguns (militaire gouverneurs).

De Nederlandse handelspost op het eiland Dejima was lange tijd het enige contact tussen Japan en het Westen

Gedurende de 16e eeuw arriveerden handelaren uit Portugal, Nederland, Engeland en Spanje, evenals Christelijke missionarissen. Tijdens de eerste helft van de 17e eeuw vermoedde het shogunaat van Japan dat zij eigenlijk een militaire verovering van Japan door de Europese machten inluidden, waarop het shogunaat alle relaties met de buitenwereld verbrak. Het enige overgebleven contact was zeer beperkt contact met Nederlandse en Chinese kooplieden in Nagasaki (Dejima). Deze isolatie duurde zo'n 200 jaar tot commodore Matthew Perry de opening van Japan forceerde in 1854.

Binnen een paar jaar veranderde de Japanse samenleving ingrijpend vanwege het hernieuwde contact met het Westen. Het shogunaat werd gedwongen afgeschaft en de keizer werd in ere hersteld als de hoogste macht. Met de Meiji-restauratie van 1868 begonnen vele hervormingen. Het feodale systeem werd afgeschaft, en vele Westerse instituties werden overgenomen, inclusief een westerse stijl van regelgeving en overheid. Samen met deze en andere economische, sociale en militaire hervormingen transformeerde Japan zichzelf in een wereldmacht. De nieuwe ambities van Japan leidde tot de Eerste Chinees-Japanse Oorlog (1895) en de Russisch-Japanse oorlog (1905), waarmee Korea, Taiwan en andere territoria veroverd werden.

Begin 20e eeuw kwam Japan onder een steeds groter wordende invloed van expansionistische militairen, die leidde tot de invasie van Mantsjoerije, de Tweede Chinees-Japanse Oorlog (1937) en uiteindelijk tot deelname aan de Tweede Wereldoorlog. Japan werd in 1945 verslagen door middel van de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki. Op 2 september 1945 gaf Japan zich over aan de Verenigde Staten van Amerika en haar bondgenoten.

Naoorlogs Japan, nu beperkt tot haar huidige grootte, bleef onder de controle van Amerika tot 1952. Gedurende die periode bloeide de welvaart op de eilanden weer op dankzij een uitzonderlijke economisch herstel. Ook na het vertrek van de Amerikanen bleef de economische groei, en aan het eind van de eeuw was Japan uitgegroeid tot een van de economische grootmachten.

In 1995 verspreidde de sekte Aum Shinrikyo het gas Sarin in de metro van Tokyo. Er vielen 12 doden en 5000 gewonden.

Geografie

Zie Geografie van Japan voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Satellietfoto van Japan

Japan bestaat voornamelijk uit de vier grote eilanden: (van noord naar zuid) Hokkaido, Honshu, Shikoku en Kyushu. Honshu is het grootste eiland; hierop liggen de belangrijkste steden van Japan. Tevens behoren de Riukiu-eilanden in het zuiden van de vier grote eilanden tot Japan, samen met vele andere kleinere eilanden. Het land is verdeeld in 47 prefecturen. Op Hokkaido ligt een gebied waar onder meer de Ainu wonen, de oorspronkelijke bewoners van Japan.

De algemene eigenschappen van de vier belangrijke eilanden zijn: besneeuwde steile bergen (waaronder de beroemde vulkaan Fuji), korte rivieren, beboste hellingen, onregelmatige, mooie meren en kleine, vruchtbare vlaktes. Op het gecultiveerde land, dat slechts 11% van totaal het grondgebied van Japan vormt, is de bevolkingsdichtheid zeer hoog.

Steden

De metropool Tokio, ook wel Groot-Tokio genoemd, is de grootste metropool ter wereld, met zo'n 35 miljoen inwoners.

De belangrijkste Japanse steden zijn:

Aardbevingen

Schade na de aardbeving van Kobe

Japan is een vulkanische eilandenboog en behoort tot de seismisch meest actieve gebieden ter wereld. De aardbevingen worden veroorzaakt door platentektoniek. De Pacifische plaat en de Filipijnse plaat duiken langzaam (enkele centimeters per jaar) naar beneden onder de Euraziatische plaat. Dit proces, waarbij de platen zich moeizaam langs elkaar wringen, veroorzaakt grote spanningen. De plaatselijk in de loop der vele jaren opgebouwde spanning kan zich ontladen in een plotselinge verschuiving, de aardbeving.

In 1923 vond de Kanto-aardbeving plaats, die Tokio en verscheidene andere plaatsen nagenoeg volledig verwoestte en meer dan 100.000 levens eiste. In 1995 vond de Grote Hanshin-aardbeving plaats bij de stad Kobe: de beving richtte grote schade aan en kostte aan 6.433 mensen het leven.

De diepte van de aardbevingen die in Japan optreden neemt toe van oost naar west. Dit is het gevolg van de platentektoniek in de regio en laat zien dat de Pacifische plaat vanuit het oosten onder Japan weg duikt. Onder de 700 km is het gesteente viskeus. Het gedraagt zich als een traag stromende massa en er kunnen geen bevingen meer voorkomen.

Klimaat

Het klimaat varieert van een koel en vochtig continentaal klimaat in het noorden tot een vochtig subtropisch klimaat in het zuiden. De regenval is overvloedig, en natuurgeweld, zoals taifoens en aardbevingen, treedt frequent op.

Bestuurlijke indeling

Zie Prefecturen van Japan en Japanse gemeente voor de hoofdartikelen over dit onderwerp.

Japan is sinds 1888 verdeeld in 47 prefecturen, elk geregeerd door een direct verkozen gouverneur. De steden en dorpen kiezen hun eigen burgemeesters en wethouders.

Demografie

Groot Boeddhabeeld in Kamakura, Japan

Bij het begin van de 20e eeuw telde Japan ruim 40 miljoen inwoners; dat aantal is meer dan verdrievoudigd tot 127.078.679 (2009) inwoners.^[5]

Samenleving

De levensstandaard is vanaf de jaren 50 drastisch verbeterd, en de Japanners hebben het hoogste inkomen per hoofd van alle Aziaten. De programma's voor maatschappelijk welzijn en ziekteverzekering zijn vrij uitvoerig. Sinds 1961 heeft Japan een ziekteverzekeringsstelsel dat elk van zijn burgers voorziet van de noodzakelijke gezondheidszorg. De belangrijke zorgen zijn vergrijzing en overbevolking.

Bevolking

Japan is een uiterst homogene maatschappij waarin niet-Japanners, vooral Koreanen, minder dan 1% van de bevolking uitmaken. De inwoners van Japan zijn hoofdzakelijk de nakomelingen van diverse volkeren die in voorhistorische tijden naar Azië migreerden; een van de eerste groepen, Ainu, die nog steeds in zekere mate in Hokkaido voortleven, zijn genetisch enigszins verwant met Kaukasiërs.

Religie

De belangrijkste godsdiensten van Japan zijn Shintoïsme en boeddhisme; de meeste Japanners hangen beide geloven aan. Terwijl de ontwikkeling van shinto radicaal door de invloed van boeddhisme veranderde, ontwikkelden zich in de Japanse godsdienstige verscheidenheden ook bewegingen zoals Jodo, Shingon en Nichiren. Talrijke bewegingen, de "nieuwe godsdiensten" genoemd, zijn na de Tweede Wereldoorlog ontstaan en hebben vele leden aangetrokken. Eén van deze nieuwe godsdiensten, Soka Gakkai, een boeddhistische sekte, groeide snel in de jaren 50 en de jaren 60 en werd een sterke sociale en politieke macht.

Minder dan 1% van de bevolking is christen. Het confucianisme heeft het Japanse gedachtegoed diep beïnvloed en over het algemeen heeft de Chinese cultuur een aanmerkelijke invloed gehad op de vorming van Japanse beschaving (zie Japanse architectuur; Japanse kunst; Japanse literatuur).

Bezienswaardigheden

Kasteel Himeji

Boeddhistische monumenten in het Horyuji-gebied
Kasteel Himeji
Yakushima
Shirakami Sanchi
Historische monumenten van oud-Kioto (Kioto, Uji en Otsu)
Historische dorpen van Shirakawago en Gokayama
Vredesmonument van Hiroshima (Genbaku Dome)
Itsukushima-schrijn
Historische monumenten van oud-Nara
Schrijnen en tempels van Nikko
Gusuku-locatie en gerelateerde plaatsen van het Koninkrijk Riukiu
Drie heilige plaatsen en de pelgrimsroute in het Kii-gebergte
Shiretoko

Politiek en overheid

Zie Overheid van Japan voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het Japanse parlementsgebouw

Het bestuur in Japan is gebaseerd op de grondwet van 1947, opgesteld door de Verenigde Beroepsautoriteiten in opdracht van de toenmalige Amerikaanse bezetters. Het verklaart dat de keizer van Japan dient als "symbool van de staat", maar dat de soevereiniteit bij de bevolking ligt. Hirohito was keizer vanaf 1926 tot zijn dood in 1989; hij werd opgevolgd door zijn zoon, Akihito.

De uitvoerende macht berust bij het kabinet dat door de minister-president wordt benoemd en wordt geleid, gewoonlijk de leider van de meerderheidspartij. Het hooggerechtshof leidt een onafhankelijke rechterlijke macht.

De meeste politieke partijen in Japan zijn klein; hun leden zijn hoofdzakelijk professionele politici. Japan heeft momenteel meer dan 10.000 politieke partijen, de meeste zijn lokaal en regionaal. De Liberale Democratische Partij (LDP) hield de meerderheid van zetels in het kabinet vanaf 1955 tot 1993, toen een coalitie van voormalige oppositiepartijen een regering vormde. Nochtans kwam de partij in 1996 wederom aan de macht. De LDP is vrij conservatief en heeft een alliantie met de Verenigde Staten en de wederzijdse veiligheidspacten tussen de twee landen gesteund. De Sociale Democratische Partij (SDP, vroeger de Socialistische Partij), die zich tegen de veiligheidsverdragen met de Verenigde Staten heeft verzet, was lang de belangrijkste rivaal van de LDP. In 1994 vormde de partij echter een regeringscoalitie met de LDP. Sinds 1998 is de Democratische Partij (DPJ) de tweede partij van Japan en de grootste oppositiepartij.

Onderwijs

Het Japanse onderwijsstelsel, opgezet na de Tweede Wereldoorlog, is één van de efficiëntste ter wereld. Negen jaar scholing is verplicht, hoewel de grote meerderheid van burgers een veel langere schoolperiode doorloopt. De twee belangrijke nationale universiteiten zijn die in Tokio en Kioto.